Umre ya da hac yapan kimse Kâ’be’ye vardı mı aşağıdaki uygulamaları yapar:
1- Eğer temettu haccı ya da umre yapan bir kimse ise tavafa başlamadan önce telbiyeyi keser.1 Sonra Hacer-i Esved’e doğru gider. Önce ona karşı döner, sonra sağ eliyle onu selamlar ve eğer imkan bulursa onu öper.2 Kalabalık yaparak insanlara eziyet vermez. Hacer-i Esved’i istilam ettiği vakit: “Allahu Ekber”3 der. Eğer “bismillahi vallahu ekber”4 diyecek olursa bu da güzeldir. Hacer-i Esved ile ilgili dört sünnet vardır ki hepsi de Peygamber Salallahu aleyhi vesellem’den sabit olmuştur. Şöyle ki:
a- Hacer-i Esved’e elini sürer, onu öper, tekbir getirir. Bu en mükemmel haldir.5
b- Eğer buna imkân bulamazsa elini Hacer-i Esved’e sürer ve elini öper.6
c- Eğer buna imkân bulamazsa bir asa ile onu selamlar ve Hacer-i Esved’i kendisiyle selamladığı o eşyayı öper.7
d- Eğer buna da imkân bulamazsa eliyle işaret eder, tekbir getirir ve kendisiyle işaret yaptığı şeyi de öpmez.8
İşte bu sünnetlerden kolayına geleni yapan kişi Peygamber Salallahu aleyhi vesellem’in sünnetini isabet ettirmiş olur (ona uymuş olur). Yüce Allah’a hamdolsun.
2- Daha sonra Beytullahı soluna alarak sağa yönelir. Tavafının başında:
“Allâhumme îmânen bike ve tasdîkan bi kitabîk, ve vefâen bî ahdike vettibâan lî sünneti nebiyyike Muhammed.”
: Allah’ım sana iman ederek, kitabını tasdik ederek, ahdine vefa ederek, Peygamberin Muhammed Salallahu aleyhi vesellem’in sünnetine uyarak (tavaf yapıyorum).” diyecek olursa bu da güzel bir iştir.9
3- Erkek tavafının ilk üç şavtında (turunda) Hacer-i Esved’den itibaren tekrar ona dönünceye kadar remel yapar (hafifçe koşar).10 Bu ilk tavafta yapılır. İster temettu haccı yapan birisi olsun, ister umre yapan, ister sadece hac için ihrama girmiş olsun, isterse hac ve umreyi birlikte yapan hacc-ı kıran yapan kişi olsun farketmez. Remel, kısa adımlar ile hızlıca yürümek demektir. Geri kalan dört şavtta ise normal yürür. Herbir şavt, Hacer-i Esved’den başlar ve yine orada biter.
4- Erkek sadece ilk tavafta ıdtıba yapar. Idtıba ise ridasının (ihramın vücudunun üst tarafını örten parçasının) ortasını sağ koltuğunun altına, uçlarını ise sol omuzuna bırakır. Böylelikle sağ omuzu açıkta kalır, sol omuzunu da örtmüş olur.11
5- Tavaf yapan Rükn-i Yemani’nin hizasına gelecek olursa sağ eliyle onu istilam eder.12 Eğer ona elini sürerken: “Bismillahi vallahu ekber” diyecek olursa bu güzeldir.13 Fakat o rüknü öpmez. Eğer elini rükne sürmesi zor olursa bu işi terkeder ve tavafına devam eder. Ona işaret etmez, hizasına geldiği vakit de tekbir getirmez. Çünkü böyle bir uygulama Peygamber Salallahu aleyhi vesellem’dan sabit olmuş değildir. Bu işleri tavafının her bir şavtında da yapar.
6- Rükn-i Yemani ile Hacer-i Esved arasında:
“Rabbenâ âtinâ fiddünya haseneten ve fil âhirati haseneten ve kinâ azâbennâr.”
: Rabbimiz bize dünyada bir güzellik ver, âhirette de bir güzellik ver ve bizi ateş azabından koru.”14 demesi müstehabtır.
7- Hacer-i Esved’in yanına geldiği her seferinde onu istilam eder, öper ve “Allahu Ekber” der. Eğer Haceri istilam ve onu öpmek mümkün olmazsa, onun hizasına geldiği her seferinde sağ eliyle sadece bir defa işaret eder ve bir defa tekbir getirir. Tavaf esnasında çokça zikir, dua ve istiğfarda bulunur. Şâyet Kur’ân okuyacak olur ise kıraatini ve yaptığı duayı gizli yapar, tavaf edenlere eziyet vermez. Tavaf esnasında okunacak belirli dualar yoktur. Tavafın herbir şavtı ya da sa’yin herbir turu için özel bir dua belirleyenlerin bir dayanakları yoktur. Hicr’in içinden tavaf etmez. Çünkü Hicr, Beyttendir. O bakımdan tavafın mutlaka Hicr’in arkasından olması gerekir.
8- Yedi şavtını tamamlayıp bitirdikten sonra ridasını düzeltir ve onu omuzları üzerine bırakarak Makam-ı İbrahim’e doğru gider ve:”Siz de İbrahim’in makamından bir namazgah edinin.” (el-Bakara, 2/125)15 âyetini okur, arkasından eğer imkan bulursa Makamın arkasında iki rekat namaz kılar. Makamı kendisi ile Beytin arasında -Makamdan uzak olsa bile- bulundurmaya çalışır. Şâyet kalabalık ve benzeri bir sebep dolayısıyla buna imkan bulamazsa bu iki rekati Mescidin herhangi bir yerinde kılar. İnsanlara eziyet vermez, onların gidip geldikleri yolda namaz kılmaz. Birinci rekatte Fatiha’dan sonra Kâfirun suresini, ikinci rekatte Fatiha’dan sonra İhlas suresini okuması müstehabtır.16
9- Zemzeme gidip oradan su içmek ve başına su dökmek de müstehabtır. Çünkü Peygamber Salallahu aleyhi vesellem böyle yapmıştır.17
10- Eğer imkan bulursa tekrar Hacer-i Esved’e giderek onu istilâm etmesi müstehabtır.18