


Haccın Rükünleri:
1-İhram. 2-Arafat’ta vakfe. 3-Ziyaret tavafı.
4-Safa-Merve arası sa'y.
Haccın farzları:
1-İhrama mikatta girmek.
2-Arafat'ta gündüz vakfe yapanların güneş batana kadar Arafat'ta kalmaları.
3-Zayıf kişiler ve kadınlar hariç Müzdelife'de fecir vaktine (havaya aklık düşene) kadar gecelemek.
4-Teşrik günleri olan Zilhiccenin 11,12 ve 13. Günleri Mina'da gecelemek.
5-Teşrik günleri cemreleri taş atmak.
6-Akabe cemresini taşladıktan sonra saçları tıraş etmek veya kısaltmak.
7-Veda tavafı.
*Kim ki rükünlerden birini yerine getirmezse bunu yerine getirmedikçe haccı sahih olmaz.
*Kim ki farzlardan birini terk ederse Mekke fakirlerine dağıtılmak üzere bir kurban kesmesi gerekir.
İhramlıya Mahzurlu Olan Şeyler:
Koku sürünmek, saç veya tırnak kısaltmak, başı, başa yapışan bir şeyle örtmek, av avlamak, eşe cinsî yönden yaklaşmak veya cima etmek, nikâh kıymak, dikişli elbise giymek, harem bölgesinde ağaç kesmek veya yeşil bir nebâtı koparmak.
ZİLHİCCENİN 8. GÜNÜNDEN İTİBAREN HACDA YAPILMASI GEREKENLER
8.Gün (Terviye günü)
Bu gün duha vaktinde hacı bulunduğu yerden hac yapmak üzere niyetlenip ihrama girer. İhrama girmeden önce mütemettî haccı yapanların yıkanıp temizlenmesi, tırnaklarını ve bıyığını kısaltması, avret yerlerin ve koltuk altlarını tıraş etmesi beyaz renkli ridâ ve izâr (ihram elbisesi) giymesi müstehaptır. Kadınlar istedikleri elbiseyi giyebilirler, fakat nikap ve eldiven giymezler. İfrad veya kıran haccına niyet etmiş olanlar zaten daha önceden ihramlı oldukları için mütemettî haccına niyet etmiş olanların yapacak oldukları temizlik işlemlerinden hiç birini yapmazlar.
Hacının ihram giydikten sonra iki omuzunu da ihram elbisesi kapaması sünnettir.
Sonra hacı (Lebbeyke Haccen) "Hacca niyet ettim" der ve böylece hacı hac ibadetine başlamış olur.
Hacı şayet hac esnasında kendisini hac yapmaktan alıkoyacak bir engelin çıkabileceğinden korkarsa niyetini şartlı yaparak şöyle der: "Ve in habesenî habisun fe mahallî haysü habesetnî." Şayet böyle bir engelden korkmazsa bu şartı koşmaz.
Hacca niyet eden hacı artık ihramlıya mahzurlu olan bütün şeylerden kaçınması gerekir.
Hacı, 10. gün Akabe cemresini atmak üzere Mina'ya gelene kadar bol bol telbiye getirir.
Hacı, telbiye getirerek doğruca Mina'ya gider, burada öğle, ikindi, akşam, ve yatsı namazlarını her birini kendi vaktinde, olmak üzere, dört rekâtlıları iki rakât olarak kılar.
Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) yolculuk esnasında namazların sünnetlerinden sabah namazının sünneti ve vitir namazı hariç hiç bir ratip sünnet kılmamıştır.
Hacı, Peygamberimizden varid olan ve özellikle de uykudan önce sabah ve akşam okunan zikirleri yapmada azimli olmalıdır.
Hacı bu geceyi Mina'da geçirir.
9. Gün (Arefe Günü)
Hacı sabah namazını kılar. Güneş doğduktan sonra Arafat'a doğru telbiye ve tekbir getirerek yola çıkar.
Hacılar için bu gün oruç tutmak mekruhtur. Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) oruç tutmadan vakfe yapmış kendisine gönderilen bir kadeh dolusu ayranı içmiştir.
Zeval vaktine kadar mümkün olursa Nemira'ya inmek sünnettir.
Orada bir hutbe verilecektir. Zeval vaktinden sonra öğle ve ikindi namazları öğle vaktinde ikişer rekât olarak, bir ezan ve iki kametle kılınır.
Arafat'a girdikten sonra hacı Arafat sınırı içinde olup olmadığını kontrol etmelidir. Zira Urne vadisi Arafat'tan değildir.
Arafat meydanının hepsi vakfe yeridir. Şayet hacı rahmet dağını kendisi ile kıble arasına alırsa bu daha efdaldır.
Dağa çıkmak sünnet değildir.
Hacı elini kaldırıp kıbleye dönerek güneş batana kadar, büyük bir samimiyetle bol bol tevbe istiğfar, zikir ve dua eder.
Hacı, şu zikri bol bol yapar:
«لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ»
(La ilahe illallahu vahdehu la şerike lehu, lehu'l -mülk ve lehu'l-hamdü ve huve alâ külli şey'in gadîr.)
Allah'ın Resûlü (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'e bol bol salat ve selam getirilir.
Arafat'tan güneş batıncaya kadar çıkılmaz.
Güneş battıktan sonra sükûnet içinde Müzdelife'ye doğru yola çıkılır. Yürürken şayet yol münasipse biraz hızlı yürünebilir.
Hacı, Müzdelife'ye varınca akşam ve yatsı namazlarını akşam veya yatsının vaktinde bir ezan ve iki kametle, akşam namazını üç rekât yatsıyı da iki rekât olarak kılar. Daha sonra vitir namazı kılar. Bu namazlar haricinde başka bir namaz kılmaz.
Hacı, daha sonra fecir vaktine kadar uyur. Fakat zayıf kişiler ve kadınlar gece yarısından sonra Mina'ya doğru yola çıkabilirler. Efdal olanı ay kaybolunca yola çıkmalarıdır.
10. Gün (Bayramın Birinci Günü)
Hacı kardeşim, Allah bizim ve sizin ibadetlerini kabul buyursun!
Zayıf veya özürlü kişilerin ve kadınların haricinde herkes sabah namazını Müzdelife'de kılmalıdır.
Sabah namazını Müzdelife'de kıldıktan sonra kıbleye dönülerek ortalık aydınlanana kadar Allah'a bol bol hamdü senâ edilir, tekbir ve tehlil getirilir, dua edilir.
Daha sonra güneş doğmadan telbiye getirerek ve sükûnet içinde Mina'ya doğru yola çıkılır.
Şayet Muhassir vadisinden geçilirse, mümkünse orada biraz hızlı geçilir.
Mina veya Müzdelife'de istediği yerden yedi taş toplanır.
Daha sonra şunları yapmanız gerekir:
1-*Akabe cemresine (büyük cemreye), ardı ardına her bir atışta "Allahuekber" diyerek yedi taş atarsın.
2-*Kurban kesip etinden yersin ve o etten fakirlere dağıtırsın. (Kurban, sadece temettû ve kıran haccı yapanlara gerekmektedir.)
3-*Daha sonra saçlarını tıraş eder veya başın her tarafından almak üzere saçlarını kısaltırsın. Kadınlar örgülerinin ucundan parmak ucu kadar alırlar. Bu şekilde birinci tehallül gerçekleşmiş olur. Elbiseni giyer koku sürünürsün. Bu şekilde insanın eşine yaklaşması hariç ihramlı için mahzurlu olan her şey caiz duruma gelir. Bu sayılan üç şeyden ikisini gerçekleştiren kişi birinci tehallül girmiş olur. (Taş atmak, saçları tıraş etmek veya kısaltmak, tavaf-ı ifada)
4-**Daha sonra Kâbe'ye giderek remel yapmak sızın ifada (ziyaret) tavafı yaparsın. Daha sonra iki rekât tavaf namazı kılarsın.
5-**Daha sonra sa'y yaparsın. Sa'y temettü haccı yapanlar veya kıran veya ifrad haccı yapanlardan kudûm tavafından sonra sa'y yapmayanlar içindir. Bu şekilde hacıya ihramından dolayı mahzurlu olan her şey helal duruma gelmiş olur.
6-Hacı bu işlerden bazılarını bazılarından önce yapabilir. Tertip şart değildir.
7- Zemzem suyundan içmek ve öğle namazını Kâbe'de kılmak sünnettir.
8-*10-11 ve 12. geceleri Mina'da geçirmen gereklidir.
11. Gün
-*Mina'da mebit (geceleme) yaparken beş vakit namazı cemaatle kılmaya dikkat etmek gerekir.
Bil ki bu günler "Teşrik Günleri" diye isimlendirilir. Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bu günler için şöyle buyurur:
«أَيَّامُ التَّشْرِيقِ أَبَّام أَكْلٍ وَ شُرْبٍ وَذِكْرٍ ِللهِ»
"Teşrik günleri yeme içme ve Allah'ı zikir etme günleridir." (Müslim rivayet etmiştir.)
Namazlardan sonra tekbir getirmek sünnettir. Bu tekbir «mukayyet» olan tekbirdir. Yol, çarşı v.s. yerlerde belli bir vakte ait olmadan getirilen tekbire ise «mutlak» tekbir adı verilir.
Allah'ı zikretmenin bir ifadesi de cemarata taş atmaktır. Taş atma işlemi öğle ezanı okunduktan sonra, yani zevalden sonra başlar. Önce küçük cemre daha sonra orta ve ardından Akabe adı verilen büyük cemre taşlanır.
Her cemreye ardarda olmak üzere yedi taş atılır. Taşlar, her bir atışta "Allahuekber" diye tekbir getirilerek atılır. Atılan bu taşlar Mina'nın herhangi bir yerinden toplanabilir.
Mekke'yi sol tarafa, Mina veya Hayf mescidini sağ tarafa alıp küçük cemreye yönelip bu cemreye yedi taş attıktan sonra kıbleye yönelip sağ tarafa doğru gidilip durulur ve Peygamberimizin yaptığı gibi uzunca dua edilir.
Aynı şekilde orta cemreyi taşladıktan sonra kıbleye yönelerek sol tarafa gidilir ve Peygamberimizin yaptığı gibi uzunca dua edilir.
Akabe cemresini taşladıktan sonra hemen cemerattan ayrılınır, dua yapılmaz.
Şayet ihtiyaç duyulursa gece de taşlama yapılabilir fakat taşlamanın gündüz olması daha efdaldır.
Geceyi Mina'da geçirmen gerekir.
12. Gün
Mina kaldığın vakit içersinde zamanını hayırlı işlerle ve zikirle geçirmelisin.
«أَيَّامُ التَّشْرِيقِ أَبَّام أَكْلٍ وَ شُرْبٍ وَذِكْرٍ ِللهِ»
"Teşrik günleri yeme içme ve Allah'ı zikir etme günleridir." (Müslim rivayet etmiştir.)
Öğleden sonra üç cemreye tıpkı 11. Günde yaptığın gibi taş atarsın.
Taşlama işlemi bittikten sonra şayet dönüşte acele etmek istersen Mina'dan çıkabilirsin. Fakat güneş batmadan Mina'yı terk etmelisin. Mina'dan çıktıktan sonra veda tavafı yapman gerekir.
Acele etmeyip 13. Günde Mina'da kalmak daha efdaldır. Zira Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) acele etmemiştir. Ayrıca 13. Gün cemrelere taş atmanın sevabından mahrum kalınmamış olur.
Mina'da kaldığın günlerde şayet mümkünse namazları Hayf Mescid'inde kılman efdaldır.
13.gün
Mina'da iki gün geceledikten sonra:
Daha önce yaptığın gibi üç cemreyi de taşlarsın.
yaşadığın yere dönmeye azmettiğin zaman veda tavafı yap. Hayız ve nifas halinde olanlara veda tavafı gerekmez.
Ve böylelikle hacda yapmamız gereken işler sona ermektedir.